Wysoka rata kredytu frankowego nie musi być dziś przeszkodą w dochodzeniu swoich praw przed sądem. Wyjaśniam, od którego momentu można wstrzymać spłatę, kogo obejmują nowe przepisy, jakie są wyjątki oraz co zrobić, aby bank nie potraktował przerwy w płatnościach jako zaległości.
Najważniejsze zasady wstrzymania spłaty kredytu frankowego
- Samo złożenie pozwu nie zawsze wystarcza. Decydujące jest doręczenie go bankowi.
- Od 7 sierpnia 2026 roku wstrzymanie rat w objętych ustawą sprawach następuje z mocy prawa.
- Kredytobiorca musi występować jako konsument, a sprawa musi dotyczyć umowy powiązanej z frankiem szwajcarskim.
- Bank nie może z powodu wstrzymanych rat wypowiedzieć umowy ani zgłosić zaległości do BIK.
- Zawieszenie rat nie oznacza automatycznego umorzenia kapitału ani pewnej wygranej w sądzie.
Czy frankowicze nie muszą spłacać kredytu w trakcie procesu?
Tak, ale pod określonym warunkiem. Od 7 sierpnia 2026 roku obowiązuje zasada, zgodnie z którą po doręczeniu bankowi pozwu obowiązek spełniania świadczeń z umowy frankowej zostaje wstrzymany z mocy prawa aż do prawomocnego zakończenia postępowania.
To ważna różnica. Nie wystarczy samo napisanie pozwu ani jego złożenie w biurze podawczym sądu. Dopóki bank nie otrzyma odpisu pozwu, kredytobiorca powinien traktować harmonogram spłat normalnie. Zbyt wczesne zaprzestanie płatności może wywołać problemy, których później nie da się łatwo odkręcić.
Przeczytaj również: Kiedy umowa pożyczki jest nieważna i co to oznacza?
Co dokładnie oznacza wstrzymanie obowiązku
Wstrzymanie obejmuje świadczenia wynikające z kredytu, przede wszystkim raty kapitałowo-odsetkowe. Przerwa nie jest więc decyzją banku ani uprzejmą zgodą na wakacje kredytowe, tylko skutkiem przewidzianym w ustawie.
Ustawa wskazuje również, że niepłacenie rat w okresie ochronnym nie może być uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Ochrona trwa do prawomocnego zakończenia sprawy, a nie tylko do wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji.
Kogo obejmuje automatyczne wstrzymanie rat
Nowe przepisy dotyczą spraw cywilnych związanych z umowami kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego, a także hipotecznych pożyczek powiązanych z CHF. Najważniejsze jest jednak to, aby osoba dochodząca roszczeń miała status konsumenta.
| Automatyczna ochrona obejmuje | Ochrona może nie mieć zastosowania |
|---|---|
| Kredytobiorcę-konsumenta pozywającego bank | Sprawy dotyczące kredytu zaciągniętego wyłącznie na działalność gospodarczą |
| Kredyt indeksowany lub denominowany do CHF | Postępowania grupowe, upadłościowe i restrukturyzacyjne |
| Niektórych spadkobierców, poręczycieli i osób odpowiadających rzeczowo za dług | Sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oraz uzgodnienie treści księgi wieczystej |
Granica między konsumentem a przedsiębiorcą bywa problematyczna. Przykładowo, zakup mieszkania na własne potrzeby i późniejszy najem nie zawsze będzie oceniony tak samo jak kredyt od początku przeznaczony na działalność. W takich przypadkach znaczenie mają cel kredytu, treść umowy i rzeczywisty sposób wykorzystania nieruchomości.
Nowe regulacje obejmują także sprawy już wszczęte i niezakończone. Jeżeli pozew został doręczony bankowi przed wejściem ustawy w życie, skutek wstrzymania powstał od 7 sierpnia 2026 roku. Wnioski o zabezpieczenie dotyczące samych rat, które wcześniej czekały na rozpoznanie, podlegają umorzeniu z mocy prawa.
Jak przejść od pozwu do faktycznego wstrzymania rat
W praktyce najwięcej nieporozumień dotyczy momentu doręczenia dokumentów. Sam numer sprawy sądowej nie daje jeszcze pełnej ochrony. Ja sprawdziłbym całą ścieżkę w kilku prostych krokach.
- Zweryfikuj umowę i ustal, czy kredyt był związany z CHF oraz czy występowałeś jako konsument.
- Przygotuj pozew z odpowiednim żądaniem, dokumentami i wyliczeniem wpłat.
- Złóż pozew w sądzie i zachowaj potwierdzenie złożenia oraz sygnaturę sprawy.
- Potwierdź doręczenie bankowi. Dopiero ta data uruchamia ustawowe wstrzymanie rat.
- Po doręczeniu pozwu skontaktuj się z bankiem lub pełnomocnikiem w sprawie obsługi zlecenia stałego i zachowaj całą korespondencję.
- Nie ignoruj pism sądowych. Wstrzymanie rat nie zwalnia z udziału w procesie, składania odpowiedzi ani stawienia się na wezwanie.
Przed doręczeniem pozwu nie przerywałbym płatności na własną rękę. Jeśli rata ma zostać pobrana za kilka dni, lepiej poczekać na pewne potwierdzenie skutecznego doręczenia niż opierać się na informacji, że sprawa została dopiero zarejestrowana.
Co bank może zrobić z BIKiem i wypowiedzeniem umowy
Jeżeli raty są wstrzymane na podstawie ustawy, bank nie może z powodu ich nieopłacania wypowiedzieć umowy ani przekazywać informacji o zaległości do BIK, biura informacji gospodarczej czy innych wskazanych instytucji.
Jeżeli bank zgłosił brak płatności jeszcze przed doręczeniem pozwu, powinien powiadomić odpowiednie instytucje o późniejszym wstrzymaniu obowiązku. Dane powinny zostać usunięte ze zbioru w terminie nie dłuższym niż miesiąc od otrzymania takiego powiadomienia. Warto jednak kontrolować historię kredytową i reagować na błędne wpisy, zamiast zakładać, że problem sam się rozwiąże.
Ochrona dotyczy konkretnego kredytu i świadczeń objętych sprawą. Nie obejmuje innych zobowiązań wobec banku, na przykład niespłacanej karty kredytowej, limitu na rachunku czy odrębnej pożyczki. Bank nadal może podejmować działania dotyczące innych, niezwiązanych długów.
Czego zawieszenie rat nie załatwia
Wstrzymanie spłat jest dużą ulgą dla domowego budżetu, ale nie jest równoznaczne z wygraną. Nie unieważnia umowy, nie usuwa hipoteki i nie przesądza, że sąd uzna wszystkie roszczenia kredytobiorcy.
Jeżeli sąd oddali powództwo, sytuacja po zakończeniu procesu może wymagać rozliczenia nieopłaconych rat. Dlatego kwoty, których nie przekazujesz bankowi w okresie ochronnym, rozsądnie jest odkładać na osobnym rachunku. Taka rezerwa zmniejsza ryzyko finansowego szoku, gdy wynik sprawy okaże się inny od oczekiwanego.
Istnieje też szczególna zasada dotycząca dotychczasowych wpłat. Jeżeli suma świadczeń zapłaconych przez kredytobiorcę jest niższa niż kwota kapitału udostępnionego przez bank, kredytodawca nie może odmówić przyjęcia dobrowolnej wpłaty. Nie oznacza to jednak, że kredytobiorca ma automatycznie obowiązek płacić raty mimo wstrzymania. To techniczna reguła, którą trzeba oceniać razem z treścią pozwu i rozliczeniem stron.
Bank może również dochodzić własnych roszczeń w procesie, między innymi przez powództwo wzajemne. Nowe przepisy pozwalają mu zrobić to aż do zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, o ile sprawa spełnia warunki proceduralne.
Najrozsądniejszy plan działania przy kredycie CHF w 2026 roku
Najbezpieczniejszy schemat jest prosty. Najpierw trzeba potwierdzić konsumencki charakter umowy, przygotować rzetelny pozew, a później pilnować nie samego złożenia dokumentów, lecz daty doręczenia pozwu bankowi.
Od tego momentu raty w objętej ustawą sprawie są wstrzymane z mocy prawa, a bank nie powinien traktować ich jako zwykłej zaległości. Nie traktowałbym jednak tej ochrony jak darmowego umorzenia kredytu. Ostateczny wynik nadal zależy od treści umowy, dowodów, żądań stron i prawomocnego rozliczenia całego zobowiązania.
