Otrzymanie wypowiedzenia umowy kredytowej nie oznacza jeszcze, że sprawa jest przegrana, ale od tej chwili liczy się szybka i dobrze udokumentowana reakcja. Poniżej pokazuję, jak przygotować propozycję porozumienia, jakie zapisy powinny znaleźć się w ugodzie z bankiem po wypowiedzeniu umowy oraz na co uważać, gdy zadłużenie jest już wymagalne.
Najważniejsze decyzje trzeba podjąć przed podpisaniem porozumienia
- Ugoda nadal jest możliwa, nawet gdy bank wypowiedział umowę i żąda spłaty całego zadłużenia.
- Wzór jest punktem wyjścia, a nie gotowym dokumentem do podpisania bez sprawdzenia kwot i skutków prawnych.
- W dokumencie trzeba dokładnie wskazać saldo długu, raty, terminy, odsetki i konsekwencje opóźnienia.
- Samo porozumienie nie zawsze cofa wypowiedzenie. Bank powinien wyraźnie napisać, czy przywraca umowę, czy tylko zgadza się na spłatę długu w ratach.
- Jeżeli sprawa trafiła do sądu lub komornika, wniosek o ugodę nie zatrzymuje automatycznie postępowania.
Czy po wypowiedzeniu kredytu da się jeszcze zawrzeć ugodę
Tak. Wypowiedzenie umowy oznacza zwykle, że bank zakończył możliwość spłaty kredytu zgodnie z pierwotnym harmonogramem i postawił pozostałą kwotę w stan wymagalności. Nie zamyka jednak drogi do dobrowolnego porozumienia dotyczącego dalszej spłaty.
Trzeba rozróżnić dwie sytuacje. Bank może zgodzić się na cofnięcie wypowiedzenia i powrót do zmienionego harmonogramu albo zawrzeć osobne porozumienie, w którym dłużnik spłaca już wymagalne zadłużenie w ratach. Ta druga opcja nie musi oznaczać, że pierwotna umowa nadal działa na dotychczasowych zasadach.
Prawo bankowe przewiduje, że przed wypowiedzeniem bank powinien wezwać kredytobiorcę do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, oraz poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Restrukturyzacja może polegać między innymi na zmianie warunków lub terminów spłaty, ale bank ocenia sytuację finansową klienta i nie ma obowiązku zaakceptowania każdej propozycji.
Sam okres wypowiedzenia wynosi co do zasady 30 dni, chyba że umowa przewiduje dłuższy termin. W przypadku zagrożenia upadłością może wynosić 7 dni. Szczegóły zależą jednak od rodzaju kredytu, treści umowy oraz przyczyny wypowiedzenia.
W praktyce najważniejsze jest to, by nie zakładać, że bank automatycznie „odkręci” wypowiedzenie po otrzymaniu przelewu. Wpłata części zaległości nie przywraca sama z siebie pierwotnego harmonogramu. Jeżeli bank ma odstąpić od dalszych działań, powinien potwierdzić to na piśmie.
Co zrobić przed wysłaniem propozycji do banku
Ja zaczynam od uporządkowania dokumentów, a dopiero potem negocjuję ratę. Potrzebne są przede wszystkim umowa kredytowa, wypowiedzenie, wcześniejsze wezwania do zapłaty, aktualne saldo oraz historia wpłat. Bez tych danych łatwo obiecać kwotę, która wygląda dobrze na papierze, ale po dwóch miesiącach okazuje się niemożliwa do udźwignięcia.
Sprawdź, co dokładnie wypowiedział bank
Nie każde pismo oznacza to samo. Czasem jest to wezwanie poprzedzające wypowiedzenie, czasem właściwe wypowiedzenie, a czasem już przedsądowe wezwanie do zapłaty. Ustal datę doręczenia każdego dokumentu, ponieważ od niej mogą zależeć terminy na reakcję.
Sprawdź również, czy bank podał rozbicie zadłużenia na kapitał, odsetki umowne, odsetki za opóźnienie, opłaty i ewentualne koszty windykacji. Jeżeli widzisz jedną ogólną kwotę bez wyjaśnienia, poproś o szczegółowe rozliczenie na konkretny dzień.
Policz ratę, którą rzeczywiście udźwigniesz
Do budżetu wpisz nie tylko ratę ugodową, lecz także czynsz, media, żywność, transport, alimenty i inne zobowiązania. Z mojego doświadczenia wynika, że lepiej zaproponować bankowi **ratę niższą, ale realną**, niż efektowną deklarację, która doprowadzi do kolejnego zerwania porozumienia.
Przykładowo przy zadłużeniu 24 000 zł propozycja 24 rat po 1 000 zł oznacza spłatę samego kapitału bez uwzględnienia odsetek. Przy 36 ratach byłoby to około 667 zł miesięcznie. Ostateczna kwota zależy od oprocentowania i kosztów wskazanych przez bank, dlatego takiego wyliczenia nie należy traktować jako gotowego harmonogramu.
Dołącz dowody poprawy sytuacji
Krótki opis przyczyny problemów może pomóc, ale same zapewnienia zwykle nie wystarczą. Do wniosku można dołączyć dokument potwierdzający zatrudnienie, umowę o pracę, decyzję o przyznaniu świadczenia, dowód sprzedaży składnika majątku albo zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków.
Jeżeli problemy wynikają z utraty pracy, choroby lub rozwodu, napisz o tym rzeczowo. Nie trzeba tworzyć emocjonalnej historii. Bank chce przede wszystkim wiedzieć, ile możesz zapłacić, od kiedy i z czego wynika prawdopodobieństwo regularnej spłaty.
Ugoda z bankiem po wypowiedzeniu umowy - wzór do uzupełnienia
Poniższy model można wykorzystać jako bazę do rozmowy lub pisemnej propozycji. Nie zastępuje dokumentu przygotowanego przez bank. Szczególną ostrożność zachowaj przy kredycie hipotecznym, kredycie walutowym, sporze o ważność umowy albo sytuacji, w której bank pozwał już kredytobiorcę.
Przeczytaj również: Kiedy umowa pożyczki jest nieważna i co to oznacza?
Porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia
zawarte w dniu [data] w [miejscowość] pomiędzy:
[pełna nazwa banku], z siedzibą w [adres], wpisanym do [rejestr], reprezentowanym przez [dane], zwanym dalej Bankiem, a [imię i nazwisko], zamieszkałym przy [adres], PESEL [numer], zwanym dalej Kredytobiorcą.
-
Strony potwierdzają, że łączyła je umowa kredytu nr [numer] zawarta dnia [data], której wypowiedzenie zostało doręczone Kredytobiorcy dnia [data].
-
Bank przedstawia saldo zadłużenia na dzień [data] w wysokości [kwota] zł, w tym [kwota] zł kapitału, [kwota] zł odsetek oraz [kwota] zł innych należności. Szczegółowe rozliczenie stanowi załącznik do porozumienia.
-
Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić wskazane zadłużenie w [liczba] ratach po [kwota] zł, płatnych do [dzień] dnia każdego miesiąca, począwszy od [data], na rachunek nr [numer rachunku].
-
Strony ustalają, że od dnia zawarcia porozumienia zadłużenie będzie oprocentowane według [stopa procentowa] albo że Bank odstępuje od naliczania dalszych odsetek pod warunkiem terminowej spłaty rat.
-
Bank oświadcza, że po podpisaniu porozumienia [wstrzyma działania windykacyjne / nie skieruje sprawy do sądu / cofnie pozew po zapłacie określonej liczby rat], pod warunkiem terminowej realizacji wszystkich zobowiązań.
-
Bank wskazuje, czy porozumienie [cofa wypowiedzenie i przywraca umowę na warunkach określonych w załączniku] albo [nie cofa wypowiedzenia i reguluje wyłącznie sposób spłaty wymagalnego zadłużenia].
-
W przypadku opóźnienia w spłacie raty przekraczającego [liczba] dni Bank wezwie Kredytobiorcę do zapłaty i wyznaczy dodatkowy termin [liczba] dni. Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu może skutkować wypowiedzeniem porozumienia albo żądaniem zapłaty całej pozostałej kwoty.
-
Po zapłacie wszystkich rat Bank wyda Kredytobiorcy pisemne potwierdzenie całkowitego rozliczenia zadłużenia oraz, jeżeli dotyczy, dokumenty potrzebne do zwolnienia zabezpieczenia.
-
Porozumienie wyczerpuje roszczenia stron dotyczące zadłużenia wskazanego w paragrafie 2, z wyjątkiem roszczeń wynikających z niewykonania tego porozumienia.
-
Wszelkie zmiany porozumienia wymagają formy pisemnej lub formy wskazanej przez Bank jako równoważna.
[podpis Banku] [podpis Kredytobiorcy]
Najważniejszy jest paragraf dotyczący skutku wypowiedzenia. Jeżeli dokument mówi tylko o „spłacie zadłużenia”, nie zakładaj, że umowa kredytowa została przywrócona. Brak jasnego zapisu może później powodować spór o to, czy bank miał prawo żądać całej kwoty po jednym opóźnieniu.
Nie podpisuj też ogólnego oświadczenia, że uznajesz wszystkie roszczenia banku, jeżeli kwestionujesz saldo, naliczone opłaty albo ważność umowy. Ugoda polega na wzajemnych ustępstwach, a nie na bezwarunkowym zaakceptowaniu każdej pozycji przedstawionej przez bank.
Jak negocjować warunki, żeby ugoda nie stała się kolejną pułapką
Bank może zaproponować kilka wariantów. Każdy trzeba oceniać nie tylko po wysokości miesięcznej raty, lecz także po całkowitym koszcie i konsekwencjach jednego spóźnienia.
| Wariant | Kiedy może mieć sens | Ryzyko |
|---|---|---|
| Spłata zaległości w 3-6 ratach | Gdy problem był krótkotrwały i dochód już wrócił | Wysoka rata miesięczna |
| Nowy harmonogram na 12-36 miesięcy | Gdy potrzebujesz stabilnej, niższej raty | Więcej odsetek i dłuższy czas spłaty |
| Jednorazowa spłata z obniżeniem kosztów | Gdy możesz szybko zdobyć środki | Ryzyko drogiej pożyczki na spłatę banku |
| Sprzedaż składnika majątku | Gdy utrzymanie rat jest trwale nierealne | Możliwość sprzedaży poniżej wartości pod presją czasu |
Jeżeli proponujesz jednorazową wpłatę, poproś o pisemne potwierdzenie, jak zostanie rozliczona. Możesz negocjować zaliczenie jej na kapitał, umorzenie części odsetek albo zamknięcie długu po zapłacie ustalonej kwoty. Nie przelewaj większej sumy wyłącznie na podstawie rozmowy telefonicznej.
Przy ratach doprecyzuj, czy wpłata częściowa chroni przed wypowiedzeniem porozumienia. Korzystniejszy jest zapis przewidujący wezwanie i dodatkowy termin, niż klauzula, według której jedna spóźniona rata natychmiast czyni wymagalnym cały pozostały dług.
Jeżeli bank proponuje doliczenie opłat, zapytaj o ich podstawę w umowie i tabeli opłat. Nie wszystkie koszty windykacyjne są automatycznie zasadne. W razie wątpliwości poproś o rozliczenie oraz czas na konsultację dokumentu.
Co zrobić, gdy sprawa trafiła do sądu albo komornika
Na etapie sądowym również można negocjować, ale trzeba prowadzić dwa działania równocześnie. Wniosek o ugodę nie zastępuje odpowiedzi na pismo sądowe i nie zatrzymuje biegu terminu wskazanego w pouczeniu.
Jeżeli otrzymałeś nakaz zapłaty, pozew albo inne pismo z sądu, sprawdź pouczenie i termin na złożenie odpowiedzi. Nie czekaj na wynik rozmów z bankiem, ponieważ brak reakcji może doprowadzić do uprawomocnienia się orzeczenia.
Przy komorniku sytuacja jest jeszcze bardziej konkretna. Bank może zgodzić się na dobrowolne raty, ale takie ustalenie powinno określać, czy wierzyciel złoży wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji, kto pokryje dotychczasowe koszty i co stanie się po zapłacie pierwszej raty.
W przypadku kredytu hipotecznego nie ignoruj kwestii zabezpieczenia. Sama ugoda ratalna nie musi automatycznie prowadzić do wykreślenia hipoteki. Dokumenty dotyczące zwolnienia zabezpieczenia powinny zostać wydane dopiero po pełnym rozliczeniu, chyba że bank wyraźnie zgodzi się na inne rozwiązanie.
Jeśli dług został sprzedany firmie windykacyjnej, najpierw zweryfikuj, kto jest wierzycielem, jaka kwota została objęta cesją i na jaki rachunek należy płacić. Nie podpisuj ugody z podmiotem, którego umocowanie albo tytuł do dochodzenia należności budzi uzasadnione wątpliwości.
Najczęstsze błędy przy podpisywaniu porozumienia
- Podpisanie dokumentu bez sprawdzenia salda. Kwota główna, odsetki i koszty powinny być rozpisane osobno.
- Założenie, że ugoda cofa wypowiedzenie. Taki skutek musi wynikać wprost z treści dokumentu.
- Obietnica zbyt wysokiej raty. Bankowi bardziej zależy na regularnych wpłatach niż na deklaracji niemożliwej do wykonania.
- Brak zapisu o opóźnieniu. Sprawdź, po ilu dniach spóźnienia bank może zerwać porozumienie.
- Wpłata bez pisemnych ustaleń. Przelew nie gwarantuje zawarcia ugody ani zatrzymania postępowania.
- Zrzeczenie się wszystkich zarzutów. Taki zapis może mieć znaczenie, jeśli kwestionujesz umowę, saldo lub sposób wypowiedzenia.
Przed podpisaniem przeczytaj także załączniki. Często to właśnie w harmonogramie, tabeli opłat albo dodatkowym oświadczeniu znajdują się zapisy o natychmiastowej wymagalności całego długu. Dokument powinien być zrozumiały bez domyślania się, co bank miał na myśli.
Jeżeli zadłużenie jest wysokie, dotyczy nieruchomości albo umowa może zawierać niedozwolone postanowienia, konsultacja z prawnikiem lub rzecznikiem konsumentów może być tańsza niż podpisanie niekorzystnej ugody. Szczególnie ostrożnie traktuj dokumenty zawierające uznanie długu, zrzeczenie się roszczeń i zgodę na egzekucję.
Najbezpieczniejszy następny krok po otrzymaniu wypowiedzenia
Najpierw ustal, na jakim dokładnie etapie jest sprawa, potem poproś bank o aktualne rozliczenie i wyślij własną, wykonalną propozycję. W piśmie wskaż konkretną ratę, datę pierwszej wpłaty, źródło dochodu oraz oczekiwany skutek porozumienia, czyli przywrócenie umowy albo rozłożenie wymagalnego długu na raty.
Nie unikaj kontaktu z bankiem, ale też nie podpisuj pierwszego dokumentu pod wpływem strachu. Dobra ugoda ma określać nie tylko to, ile zapłacisz, lecz także co bank zrobi po każdej wpłacie i kiedy uzna sprawę za całkowicie zamkniętą.
