Gdy kredyt frankowy został w Getin Noble Banku, a bank najpierw objęto przymusową restrukturyzacją, a później upadłością, zwykłe zasady dochodzenia roszczeń przestały wystarczać. Wyjaśniam, co dziś oznacza sytuacja frankowiczów Getin Noble Banku, jakie dokumenty przygotować, kiedy potrzebne jest zgłoszenie wierzytelności i czym różni się ugoda z syndykiem od procesu sądowego.
Najważniejsze decyzje zależą od statusu umowy i etapu sprawy
- Getin Noble Bank jest w upadłości, a kredyty hipoteczne powiązane z walutami obcymi nie zostały przeniesione do zwykłego portfela VeloBanku.
- Upadłość nie unieważnia umowy automatycznie i sama w sobie nie daje prawa do zaprzestania spłaty rat.
- Zgłoszenie wierzytelności w KRZ było podstawowym sposobem zabezpieczenia roszczeń wobec masy upadłości.
- Potrącenie wzajemnych roszczeń może ograniczyć ryzyko późniejszego żądania przez syndyka zwrotu kapitału.
- Ugoda z syndykiem i pozew mają inne zalety, koszty oraz ryzyko odzyskania pieniędzy.
Co stało się z kredytami frankowymi Getin Noble Banku
We wrześniu 2022 roku Bankowy Fundusz Gwarancyjny rozpoczął przymusową restrukturyzację Getin Noble Banku. Część działalności przeniesiono do banku pomostowego, który działa dziś jako VeloBank, ale hipoteczne kredyty denominowane lub indeksowane do walut obcych, w tym do franka szwajcarskiego, pozostały po stronie Getin Noble Banku.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Jeżeli klient posiadał zwykłe konto lub kredyt złotowy, jego obsługa mogła przejść do VeloBanku. Przy kredycie frankowym stroną sporu pozostaje jednak Getin Noble Bank w upadłości, reprezentowany przez syndyka. Bieżąca obsługa techniczna może odbywać się za pośrednictwem innych kanałów, ale nie zmienia to podmiotu, którego dotyczą roszczenia.
20 lipca 2023 roku ogłoszono upadłość banku. Od tego momentu wygrana z bankiem nie zawsze oznacza szybką wypłatę pieniędzy. Zaspokojenie roszczeń zależy od masy upadłości, listy wierzytelności i kolejności zaspokajania wierzycieli. Rzecznik Finansowy słusznie wskazuje, że sytuacja frankowiczów stała się przez to znacznie trudniejsza niż w sporach z działającym bankiem.
Co upadłość zmieniła dla kredytobiorcy
Największy błąd polega na założeniu, że upadłość banku kończy kredyt. Nie kończy go automatycznie. Jeśli umowa była już wykonana, czyli bank wypłacił kredyt, obowiązki stron nie znikają tylko dlatego, że bank ma syndyka.
Dlatego samo przekonanie, że umowa zawiera niedozwolone klauzule, nie wystarcza do jednostronnego zatrzymania rat. Bez prawomocnego wyroku, skutecznego zabezpieczenia albo wyraźnego porozumienia z bankiem zaprzestanie płatności może prowadzić do zaległości, działań windykacyjnych i sporu o kapitał.
Inaczej wygląda sytuacja osoby, która uzyskała zabezpieczenie sądu. Jeżeli postanowienie nakazuje wstrzymanie spłaty, trzeba dokładnie sprawdzić jego zakres, datę obowiązywania i sposób doręczenia. W praktyce zdarzały się problemy z wykonywaniem takich orzeczeń. Rzecznik Praw Obywatelskich zwracał uwagę na przypadki dalszego żądania rat mimo korzystnych rozstrzygnięć.
Nowe zasady dotyczące wstrzymania rat
W 2026 roku weszły w życie przepisy przyspieszające rozpoznawanie spraw frankowych. W sprawach objętych ustawą wstrzymanie spłaty może następować od doręczenia pozwu bankowi, bez odrębnego postanowienia o zabezpieczeniu. Przy sprawie przeciwko syndykowi Getin Noble Banku nie zakładałbym jednak zastosowania tego mechanizmu bez sprawdzenia konkretnego pozwu, statusu postępowania i przepisów przejściowych.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta. Nie przerywaj spłaty na podstawie samej kalkulacji lub reklamy kancelarii. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje skuteczne zabezpieczenie albo czy nowe przepisy obejmują konkretną sprawę.
Jak zabezpieczyć swoje roszczenia w praktyce
Osoby, które chciały uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym, powinny zgłosić wierzytelność przez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Podstawowy termin dla Getin Noble Banku minął w 2023 roku, ale spóźnione zgłoszenie nie musi oznaczać całkowitej utraty roszczeń. Może jednak wiązać się z dodatkową opłatą i mniej korzystnymi skutkami procesowymi.
Jeżeli zgłoszenie zostało już wysłane, trzeba zachować jego potwierdzenie i sprawdzać status w KRZ. Nie wystarczy pamiętać, że formularz został rozpoczęty. Liczy się jego skuteczne złożenie, poprawne oznaczenie wierzytelności i wskazanie kwoty.
Dokumenty, które powinien mieć kredytobiorca
- umowę kredytu oraz wszystkie aneksy i regulaminy,
- zaświadczenie banku o wypłacie kredytu i historii spłat,
- wyliczenie rat kapitałowych, odsetkowych, prowizji i ubezpieczeń,
- korespondencję z bankiem oraz wezwania do zapłaty,
- potwierdzenie zgłoszenia wierzytelności w KRZ,
- pozew, wyroki, postanowienia o zabezpieczeniu i pisma syndyka,
- informację o aktualnym saldzie i ewentualnych nadpłatach.
Nie opierałbym się wyłącznie na tabeli przygotowanej przez bank. W sprawach frankowych znaczenie może mieć każda wpłata, również prowizja, składka ubezpieczeniowa czy opłata okołokredytowa. Historia spłat powinna być sprawdzona z dokumentami źródłowymi, a nie tylko z pamięcią kredytobiorcy.
Przeczytaj również: Restrukturyzacja kredytu - jak obniżyć ratę i nie przepłacić
Dlaczego potrącenie jest tak ważne
Jeżeli sąd stwierdzi nieważność umowy, strony powinny rozliczyć wzajemne świadczenia. Kredytobiorca może mieć roszczenie o zwrot wpłaconych rat, a bank lub syndyk może żądać zwrotu wypłaconego kapitału.
Potrącenie polega na wzajemnym rozliczeniu tych należności. Jeżeli klient wpłacił więcej niż otrzymał, pozostaje mu roszczenie o nadwyżkę. Jeżeli wpłacił mniej, potrącenie może ograniczyć kwotę, której syndyk mógłby żądać. Rzecznik Finansowy ostrzegał, że pominięcie tej czynności może narazić kredytobiorcę na dochodzenie przez syndyka roszczenia kapitałowego, podczas gdy własne roszczenie klienta pozostanie trudne do odzyskania z masy upadłości.
Treść oświadczenia o potrąceniu zależy od konkretnej sytuacji. Inaczej ocenia się osobę przed wyrokiem, inaczej kredytobiorcę z prawomocnym orzeczeniem, a jeszcze inaczej osobę, która przyjęła ugodę. To jeden z dokumentów, którego nie warto kopiować z przypadkowego wzoru znalezionego w internecie.
Pozew, ugoda i spłata rat w jednym planie działania
W sprawach Getin Noble Banku nie ma jednej strategii dla wszystkich. Najpierw ustaliłbym trzy liczby: sumę wypłaconego kapitału, łączną kwotę wpłat i aktualne saldo przedstawiane przez bank. Dopiero na tej podstawie można uczciwie porównać proces, ugodę i dalszą spłatę.
| Rozwiązanie | Co może dać | Największe ryzyko |
|---|---|---|
| Proces o nieważność umowy | Możliwość podważenia umowy i rozliczenia wpłat | Długi czas postępowania oraz ryzyko ograniczonej wypłaty z masy upadłości |
| Proces o odfrankowienie | Utrzymanie umowy przy usunięciu mechanizmu walutowego | Nie każda umowa i nie każdy zapis pozwala na takie rozliczenie |
| Ugoda z syndykiem | Szybsze zamknięcie sporu i większa przewidywalność | Kwota może być niższa niż potencjalne roszczenie procesowe |
| Dalsza spłata bez działania | Brak natychmiastowych kosztów procesu | Utrata czasu, dokumentów i możliwości właściwego zabezpieczenia roszczeń |
Sędzia-komisarz zezwolił syndykowi na zawieranie ugód z konsumentami mającymi mieszkaniowe kredyty denominowane lub indeksowane do franka. Programy ugodowe mogą być zmieniane, a propozycja dla jednej osoby nie musi odpowiadać sytuacji innej. Ugody nie należy oceniać po samej wysokości umorzenia, tylko po całkowitym koszcie kredytu, zwolnieniu hipoteki, rezygnacji z dalszych roszczeń i terminie wykonania.
Przed podpisaniem ugody sprawdziłbym przede wszystkim, czy dokument jasno określa, że strony nie mają wobec siebie dalszych roszczeń, kto i kiedy składa wniosek o wykreślenie hipoteki oraz co dzieje się ze zgłoszeniem wierzytelności w KRZ. Czasem szybkie zamknięcie sprawy ma realną wartość, zwłaszcza gdy klient nie chce czekać latami na rozstrzygnięcie i późniejsze rozliczenie z masy upadłości.
Ile kosztuje działanie i gdzie najłatwiej popełnić błąd
Podstawowa opłata od pozwu konsumenta w sprawie frankowej wynosi co do zasady 1000 zł. Do tego mogą dojść koszty pełnomocnika, opłata od apelacji, opinia biegłego oraz wydatki związane z dokumentami. Wynagrodzenie kancelarii bywa ryczałtowe, uzależnione od wyniku albo mieszane, dlatego przed podpisaniem umowy trzeba poprosić o wyliczenie kosztu w kilku scenariuszach.
Najczęściej spotykam cztery błędy. Pierwszy to przerwanie rat bez zabezpieczenia. Drugi to zgłoszenie wierzytelności bez wyliczenia wszystkich wpłat. Trzeci polega na podpisaniu ugody przed porównaniem jej z wynikiem procesu. Czwarty to przekonanie, że prawomocna wygrana automatycznie oznacza przelew pieniędzy, choć przy upadłym banku odzyskanie zasądzonej kwoty może zależeć od stanu masy upadłości.
Nie lekceważyłbym też korespondencji od syndyka, nawet gdy klient uważa umowę za nieważną. Każde wezwanie trzeba zachować, sprawdzić termin i zestawić z wyrokiem, zabezpieczeniem oraz zgłoszeniem wierzytelności. W razie wpisu do rejestru dłużników lub dalszej windykacji mimo orzeczenia sądu potrzebna jest szybka, pisemna reakcja, a nie rozmowa telefoniczna bez śladu.
Co sprawdzić przed kolejnym krokiem w sprawie Getinu
Najrozsądniejszy plan zaczyna się od uporządkowania dokumentów, a nie od wyboru kancelarii na podstawie hasła o stuprocentowej wygranej. Trzeba ustalić, kto jest stroną umowy, czy roszczenie zgłoszono w KRZ, czy wydano zabezpieczenie, ile faktycznie wpłacono i czy pojawiła się propozycja ugody.
Jeżeli nie masz jeszcze pozwu, nie oznacza to, że sytuacja jest przesądzona, ale dalsze odkładanie decyzji zwykle nie pomaga. Jeżeli masz już wyrok albo ugodę, sprawdź osobno etap postępowania sądowego, zgłoszenie wobec masy upadłości i rozliczenie kapitału. Te trzy elementy mogą wymagać odrębnych czynności.
Najważniejsza różnica między sprawą Getin Noble Banku a zwykłym sporem frankowym polega na tym, że wygrana prawna i wypłata pieniędzy nie są tu tym samym. Im szybciej uporządkujesz dokumenty, potrącenie, status w KRZ i realną wartość ugody, tym łatwiej podjąć decyzję bez działania pod presją kolejnego pisma od banku lub syndyka.
